Hyalüronik asit enjeksiyonu, eklem içindeki doğal sıvının kayganlaştırıcı ve yastıklayıcı özelliğini desteklemek amacıyla yapılan bir uygulamadır. Halk arasında eklem sıvısı iğnesi olarak bilinir. Özellikle diz kireçlenmesinde, ağrı kesici ve egzersiz tedavisine rağmen şikayetleri süren hastalarda uzun yıllardır kullanılan bir seçenektir.
Hyalüronik Asit Enjeksiyonu Nedir?
Hyalüronik asit, sağlıklı eklem sıvısının doğal bileşenlerinden biridir ve sıvının yoğunluğunu, dolayısıyla kayganlaştırma ile şok emme kapasitesini belirler. Kireçlenme ilerledikçe eklem sıvısındaki hyalüronik asidin miktarı ve molekül büyüklüğü azalır, sıvı incelir ve eklem yüzeyleri hareket sırasında daha fazla zorlanır. Uygulamada dışarıdan verilen hyalüronik asit ile bu mekanik desteğin bir bölümünün yeniden kazanılması hedeflenir. Hazırlıklar molekül ağırlığına ve çapraz bağlanma özelliklerine göre farklılık gösterir, bu da uygulama sayısını ve eklem içinde kalma süresini etkiler. Kıkırdağı yeniden oluşturmayı vaat eden bir tedavi değildir, amaç ağrı ve tutukluğu azaltarak hareket kalitesini artırmaktır.
Hangi Durumlarda Uygulanır?
Eklem sıvısının niteliğinin bozulduğu ve mekanik desteğin öne çıktığı tablolarda tercih edilir:
- Diz kireçlenmesinin erken ve orta evreleri
- Kalça, omuz, ayak bileği ve el başparmağı eklemi kireçlenmesi
- Sabah tutukluğu ve merdiven inip çıkarken zorlanma
- Mide, böbrek ya da kalp nedeniyle ağrı kesici kullanımı sınırlı olan hastalar
- Steroid uygulamasının tekrarının uygun görülmediği hastalar
- Cerrahi düşünülmeyen ya da cerrahiyi öteleyen hastalar
- Eklem içi cerrahi sonrası uzayan hareket kısıtlılığında destek
Nasıl Uygulanır?
Uygulama öncesinde ağrının eklem içi kaynaklı olduğu muayene ve gerektiğinde röntgen ile netleştirilir. Eklem aralığının durumu, sıvı birikimi ve eşlik eden tendon sorunları değerlendirilir, çünkü bu bulgular beklenen yanıtı etkiler. Kullanılan ilaçlar ve kan sulandırıcı tedavi sorgulanır. Aç kalmak gerekmez.
İşlem poliklinik koşullarında yapılır. Hasta uygun pozisyona alınır, cilt antiseptik solüsyonla temizlenir. Eklemde belirgin sıvı birikimi varsa bu sıvı önce boşaltılır, aksi halde verilen ürün seyrelir ve etkisi azalır. İğne ucunun eklem boşluğunda olduğu doğrulandıktan sonra ürün yavaşça verilir. Kalça gibi derin eklemlerde ve küçük eklemlerde uygulama ultrason eşliğinde gerçekleştirilir. Enjeksiyon birkaç dakika sürer, hazırlık dahil toplam süre yaklaşık onbeş dakikadır. Bazı hazırlıklar tek uygulama olarak, bazıları haftalık aralıklarla verilen bir seri olarak planlanır, bu seçim hekim tarafından eklem ve hastanın durumuna göre yapılır.
İşlem Sonrası Süreç
Hasta kısa bir gözlem sonrasında yürüyerek evine dönebilir. İlk yirmi dört ile kırk sekiz saat içinde koşu, zıplama, uzun süre çömelme ve ağır yük taşımaktan kaçınılması önerilir, günlük yürüyüşe ise aynı gün devam edilebilir. Eklemde geçici dolgunluk, hafif ağrı artışı veya ısınma hissi görülebilir, bu bulgular çoğu hastada birkaç gün içinde geriler ve soğuk uygulama ile rahatlar. Rahatlamanın belirginleşmesi genellikle birkaç hafta içinde olur, etkinin süresi kireçlenmenin evresine, kiloya ve aktivite düzeyine göre kişiden kişiye değişir. Uyluk kaslarını güçlendiren egzersizler, kilo yönetimi ve uygun ayakkabı seçimi yararın sürmesine katkı sağlar. Bölgede artan kızarıklık, belirgin şişlik ya da ateş gelişirse hekime başvurulmalıdır.
Kimlere Uygun Değildir?
Eklem içi ya da uygulama bölgesinde enfeksiyon bulunanlarda, enfeksiyon şüphesi taşıyan eklemlerde ve ürün içeriğine karşı bilinen alerjisi olanlarda uygulanmaz. Bazı hazırlıklar kanatlı hayvan kaynaklı üretim süreçleri içerebildiğinden alerji öyküsü sorgulanır. Kanama bozukluğu olanlarda ve kan sulandırıcı kullananlarda karar hekim tarafından ayrı ayrı verilir. Aktif iltihaplı romatizmal hastalık alevlenmesinde öncelik hastalığın kendi tedavisidir. İleri evre kireçlenmede eklem aralığı büyük ölçüde kapanmış ve eklemde belirgin şekil bozukluğu gelişmişse beklenen yararın sınırlı kalabileceği baştan konuşulmalıdır, bu hastalarda cerrahi seçenekler de değerlendirilir. Gebelik ve emzirme döneminde uygulamadan kaçınılır.
Sık Sorulan Sorular
Bu uygulama kireçlenmeyi durdurur mu?
Kireçlenmeyi geri döndürdüğü ya da durdurduğu söylenemez. Amaç ağrı ve tutukluğu azaltarak hareketi kolaylaştırmaktır, yanıt hastanın durumuna göre değişir.
Etkisi ne kadar sürer?
Kullanılan hazırlığa ve hastanın eklem durumuna bağlı olarak birkaç aydan bir yıla yakın bir aralıkta değişebilir. Olguların bir kısmında beklenen düzeyde fayda görülmeyebilir.
Tekrarlanabilir mi?
Genellikle evet. Tekrar zamanlaması alınan yanıta, şikayetlerin seyrine ve kullanılan ürüne göre hekim tarafından planlanır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, kişiye özel tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikayetleriniz için hekiminize başvurunuz.