Subakromiyal ağrı (sıkışma) sendromu nedir?
Omuzun özellikle kolu kaldırma ve baş üstü kullanma sırasında ağrıdığı; rotator manşet tendonları, subakromiyal bursa ve omuz çevresi yüklenme mekanizmalarının birlikte rol oynayabildiği klinik bir tablodur. Günümüzde tek başına “kemiklerin tendonu sıkıştırması” şeklinde açıklanması yetersiz kabul edilir.
Belirtileri nelerdir?
- Kolu yana veya öne kaldırırken ağrı
- Baş üstü aktivitelerde zorlanma
- Gece ağrısı ve ağrılı omuz üzerine yatamama
- Omuzun dış-üst kısmına yayılan ağrı
- Ağrılı ark olarak adlandırılan belirli hareket aralığında ağrı
Nedenleri ve risk faktörleri
- Tekrarlayıcı baş üstü iş veya spor
- Rotator manşet yük kapasitesinin azalması
- Ani antrenman/yük artışı
- Omuz ve skapula hareket kontrolündeki bozulmalar
- Yaşla birlikte tendon değişiklikleri
Ne zaman doktora başvurmalı?
- Ağrı birkaç hafta içinde belirgin azalmıyorsa, giderek artıyorsa veya günlük yaşam, uyku, iş ya da sporu kısıtlıyorsa değerlendirme uygundur.
- Belirgin travma sonrası şekil bozukluğu, üzerine basamama/kullanamama, yeni uyuşma veya güç kaybı varsa daha erken başvurulmalıdır.
Tanı nasıl konur?
- Tanı çoğunlukla öykü ve fizik muayene ile konur.
- Tek bir “sıkışma testi” tanıyı kesinleştirmez; birden fazla bulgu birlikte değerlendirilir.
- USG rotator manşet ve bursayı, röntgen kemik yapıları değerlendirmede kullanılabilir.
- Travma, belirgin güç kaybı veya dirençli yakınmada MR gerekebilir.
Tedavi yöntemleri
Tedavi; yakınmanın süresi, şiddeti, muayene bulguları, aktivite düzeyi ve hastanın hedeflerine göre basamaklandırılır. Ağrı kesici veya antiinflamatuvar ilaçlar bazı hastalarda kullanılabilir; yaş, mide-böbrek-kalp hastalıkları, gebelik ve diğer ilaçlar nedeniyle ilaç seçimi hekim tarafından kişiselleştirilmelidir.
Yaşam düzenlemeleri ve mekanik önlemler
- Semptomu belirgin artıran dönüş, derin çömelme, baş üstü veya benzeri provokatif yükler geçici azaltılır.
- Tam istirahat yerine tolere edilen alternatif aktiviteler sürdürülür.
Fizik tedavi uygulamaları
- Hastanın ağrı düzeyi, hareket kısıtlılığı, kas gücü ve günlük yaşam ihtiyaçları değerlendirilerek kişiye özel fizik tedavi programı planlanabilir. Gerektiğinde ağrının azaltılması, hareketin desteklenmesi ve rehabilitasyona katılımın kolaylaştırılması amacıyla uygun fizik tedavi modalitelerinden yararlanılabilir.
Girişimsel uygulamalar
- İlaç tedavisi, aktivite düzenlemesi ve rehabilitasyonun yeterli olmadığı seçilmiş hastalarda girişimsel tedaviler değerlendirilebilir. Uygulanacak yöntem ve enjeksiyon içeriği; muayene bulguları, görüntüleme sonuçları, hastalığın evresi ve hastanın kişisel özelliklerine göre hekim tarafından belirlenir.
- Gerekli durumlarda hastaya uygun enjeksiyon seçilerek ultrason eşliğinde doğru hedefe nokta atışı uygulanabilir. Her hastaya aynı enjeksiyon veya girişim uygulanmaz; en uygun yöntem kişiye özel olarak seçilir.
Egzersiz ve rehabilitasyon
- Kuvvet, nöromüsküler kontrol, denge ve hareket kalitesi geliştirilir.
- Spora dönüş görevleri aşamalı olarak eklenir.
Cerrahi ne zaman gerekir?
En az birkaç aylık iyi planlanmış rehabilitasyona rağmen ciddi fonksiyon kaybı sürerse ve cerrahiyle düzeltilebilir belirgin yapısal patoloji varsa ortopedi değerlendirmesi yapılır. İzole “subakromiyal sıkışma” için akromiyoplasti/dekompresyonun rutin ilk seçenek olması beklenmez.
Sık Sorulan Sorular
Subakromiyal ağrı (sıkışma) sendromu görüntülemede görülürse mutlaka ameliyat gerekir mi?
Hayır. Cerrahi kararı semptom, muayene, fonksiyon ve rehabilitasyona yanıtla verilir.
Egzersiz durumu kötüleştirir mi?
Uygun dozda egzersiz çoğu hastada güvenlidir; provokatif yükler kademeli düzenlenir.
Enjeksiyon yapıyı onarır mı?
Genellikle hayır; çoğu enjeksiyon ağrı/inflamasyon kontrolü veya tanısal amaç taşır.
Spora ne zaman dönülür?
Ağrı, hareket, kuvvet, denge ve spora özgü testler yeterli olduğunda aşamalı dönülür.