
Tekrarlanan periferik sinir başlıkları için yönlendirme nedir?
Karpal tünel, kubital tünel, radial tünel/PIN, supraskapular sinir, piriformis-derin gluteal sendrom, tarsal tünel, Morton nöroması ve oksipital nevralji bu rehberde anatomik bölgeleri altında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Belirtileri nelerdir?
- İlgili sinirin dağılımında uyuşma veya ağrı
- Sinire göre değişen güç kaybı
- Bası/pozisyonla artabilen yakınma
- İleri olguda kas atrofisi
Nedenleri ve risk faktörleri
- Anatomik darlık
- Tekrarlayıcı bası
- Travma
- Kitle veya ganglion
- Sistemik nöropati riskleri
Ne zaman doktora başvurmalı?
- Ağrı birkaç hafta içinde belirgin azalmıyorsa, giderek artıyorsa veya günlük yaşam, uyku, iş ya da sporu kısıtlıyorsa değerlendirme uygundur.
- Belirgin travma sonrası şekil bozukluğu, üzerine basamama/kullanamama, yeni uyuşma veya güç kaybı varsa daha erken başvurulmalıdır.
Tanı nasıl konur?
- İlgili anatomik bölümdeki tanı yaklaşımına bakınız.
- Klinik lokalizasyon, USG ve gerektiğinde EMG temel araçlardır.
- Motor kayıp varsa erken değerlendirme önemlidir.
Tedavi yöntemleri
Tedavi; yakınmanın süresi, şiddeti, muayene bulguları, aktivite düzeyi ve hastanın hedeflerine göre basamaklandırılır. Ağrı kesici veya antiinflamatuvar ilaçlar bazı hastalarda kullanılabilir; yaş, mide-böbrek-kalp hastalıkları, gebelik ve diğer ilaçlar nedeniyle ilaç seçimi hekim tarafından kişiselleştirilmelidir.
Yaşam düzenlemeleri ve mekanik önlemler
- Sinire bası veya gerilme oluşturan pozisyonlar azaltılır.
- Gerekirse gece splinti, ergonomik düzenleme veya koruyucu ortez kullanılır.
- Diyabet ve tiroid hastalığı gibi nöropati riskleri kontrol edilir.
Fizik tedavi uygulamaları
- Hastanın ağrı düzeyi, hareket kısıtlılığı, kas gücü ve günlük yaşam ihtiyaçları değerlendirilerek kişiye özel fizik tedavi programı planlanabilir. Gerektiğinde ağrının azaltılması, hareketin desteklenmesi ve rehabilitasyona katılımın kolaylaştırılması amacıyla uygun fizik tedavi modalitelerinden yararlanılabilir.
Girişimsel uygulamalar
- İlaç tedavisi, aktivite düzenlemesi ve rehabilitasyonun yeterli olmadığı seçilmiş hastalarda girişimsel tedaviler değerlendirilebilir. Uygulanacak yöntem ve enjeksiyon içeriği; muayene bulguları, görüntüleme sonuçları, hastalığın evresi ve hastanın kişisel özelliklerine göre hekim tarafından belirlenir.
- Gerekli durumlarda hastaya uygun enjeksiyon seçilerek ultrason eşliğinde doğru hedefe nokta atışı uygulanabilir. Her hastaya aynı enjeksiyon veya girişim uygulanmaz; en uygun yöntem kişiye özel olarak seçilir.
Egzersiz ve rehabilitasyon
- Uygun hastada sinir kaydırma egzersizleri uygulanabilir.
- Kas güçsüzlüğünde koruyucu ve kademeli kuvvetlendirme yapılır.
Cerrahi ne zaman gerekir?
Cerrahi gereklilik sinire, motor kaybın şiddetine, basının nedenine ve konservatif tedaviye yanıta göre belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Tekrarlanan periferik sinir başlıkları için yönlendirme kendiliğinden düzelebilir mi?
Hafif basıya bağlı olgular düzelebilir; kalıcı uyuşma, güç kaybı veya kas erimesi erken değerlendirme gerektirir.
EMG mutlaka gerekir mi?
Her hastada değil; ağır, atipik, motor kayıplı veya cerrahi düşünülen olgularda daha değerlidir.
Sinir bloğu kalıcı tedavi midir?
Çoğunlukla tanısal ve/veya geçici tedavi amaçlıdır; kalıcılık altta yatan nedene bağlıdır.
Sinir iyileşmesi ne kadar sürer?
Sinir dokusu yavaş iyileşir; ciddi hasarda duyu ve güç düzelmesi aylar sürebilir.
Editoryal kaynaklar ve güncel kılavuz omurgası
Aşağıdaki kaynaklar, hasta bilgilendirme metinlerinin genel tanı ve tedavi çerçevesini güncellemek için kullanılmıştır. Her hastada klinik karar, hastaya özgü değerlendirme ve ilgili hastalığın en güncel kılavuzu ile birlikte verilmelidir.
- 1. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Management of Rotator Cuff Injuries: Clinical Practice Guideline. 2025.
- 2. Desmeules F, et al. Rotator Cuff Tendinopathy: Clinical Practice Guideline. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2025.
- 3. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Management of Carpal Tunnel Syndrome: Evidence-Based Clinical Practice Guideline. 2024.
- 4. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Management of Osteoarthritis of the Hip: Evidence-Based Clinical Practice Guideline. 2024.
- 5. Koc TA Jr, et al. Hip Pain and Mobility Deficits—Hip Osteoarthritis: Revision 2025. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2025.
- 6. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Management of Osteoarthritis of the Knee (Non-Arthroplasty), 3rd ed. 2021.
- 7. Kolasinski SL, et al. 2019 American College of Rheumatology/Arthritis Foundation Guideline for the Management of Osteoarthritis of the Hand, Hip, and Knee. Arthritis Care & Research. 2020.
- 8. Koc TA Jr, et al. Heel Pain—Plantar Fasciitis: Revision 2023. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2023.
- 9. Chimenti RL, et al. Achilles Pain, Stiffness, and Muscle Power Deficits—Midportion Achilles Tendinopathy: Revision 2024. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2024.
- 10. Martin RL, et al. Lateral Ankle Ligament Sprains: Revision 2021. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2021.
- 11. Willy RW, et al. Patellofemoral Pain: Clinical Practice Guideline. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2019.
- 12. Enseki KR, et al. Nonarthritic Hip Joint Pain: Clinical Practice Guideline Revision 2023. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2023.
- 13. George SZ, et al. Interventions for the Management of Acute and Chronic Low Back Pain: Revision 2021. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2021.
- 14. Blanpied PR, et al. Neck Pain: Revision 2017. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2017.
- 15. Uson J, et al. EULAR recommendations for intra-articular therapies. Annals of the Rheumatic Diseases. 2021.
- 16. Dejaco C, et al. EULAR recommendations for the use of imaging to guide interventional procedures in patients with rheumatic and musculoskeletal diseases. Annals of the Rheumatic Diseases. 2022.
- 17. Abi-Rafeh J, et al. Conservative Management of de Quervain Stenosing Tenosynovitis: A Systematic Review and Network Meta-analysis. 2020.
Web sitesi için yayın öncesi kısa editoryal kontrol
- Her sayfaya hekimin muayene ve kişisel tedavi planının gerekliliğini belirten kısa yasal/etik bilgilendirme eklenmeli.
- “Kesin tedavi”, “garanti”, “kıkırdağı yeniler”, “tendonu onarır” gibi bilimsel kanıtı aşan ifadeler kullanılmamalı.
- Girişimsel uygulamalar hasta sayfalarında belirli enjeksiyon içeriği veya teknik ayrıntı standart bir seçenek gibi sunulmadan anlatılmalı; kişiye özel seçim ve gerektiğinde ultrason eşliğinde doğru hedefe nokta atışı uygulama ilkesi vurgulanmalı.
- Enfeksiyon, kırık, progresif nörolojik kayıp, DVT ve cauda equina gibi kırmızı bayraklar ilgili sayfalarda görünür tutulmalı.
- İçerik en az yılda bir veya önemli yeni kılavuz yayımlandığında tıbbi editoryal kontrolden geçirilmeli.