İskiofemoral sıkışma sendromu nedir?
İschium ile femurun küçük trokanteri arasındaki alanın daralmasıyla quadratus femoris kası ve çevre dokuların irritasyonuna yol açabilen nadir bir kalça arka-derin ağrı nedenidir.
Belirtileri nelerdir?
- Kalça arka/alt kısmında derin ağrı
- Uzun adım atarken ağrı
- Kalça ekstansiyon-adduksiyonunda yakınma
- Bazen bacağa yayılan ağrı
- Uzun yürüyüşte artış
Nedenleri ve risk faktörleri
- Pelvik/femoral anatomik özellikler
- Kalça cerrahisi sonrası biyomekanik değişiklik
- Kadınlarda pelvik yapı
- Kas atrofisi veya kalça instabilitesi
- Travma
Ne zaman doktora başvurmalı?
- Ağrı birkaç hafta içinde belirgin azalmıyorsa, giderek artıyorsa veya günlük yaşam, uyku, iş ya da sporu kısıtlıyorsa değerlendirme uygundur.
- Belirgin travma sonrası şekil bozukluğu, üzerine basamama/kullanamama, yeni uyuşma veya güç kaybı varsa daha erken başvurulmalıdır.
Tanı nasıl konur?
- Klinik testler ile şüphelenilir.
- MR quadratus femoris ödemi ve ischiofemoral aralığı değerlendirmede en yararlı yöntemdir.
- Kalça eklemi, hamstring ve siyatik sinir patolojileri dışlanır.
- Görüntüleme eşliğinde tanısal enjeksiyon kaynak doğrulamasına yardımcı olabilir.
Tedavi yöntemleri
Tedavi; yakınmanın süresi, şiddeti, muayene bulguları, aktivite düzeyi ve hastanın hedeflerine göre basamaklandırılır. Ağrı kesici veya antiinflamatuvar ilaçlar bazı hastalarda kullanılabilir; yaş, mide-böbrek-kalp hastalıkları, gebelik ve diğer ilaçlar nedeniyle ilaç seçimi hekim tarafından kişiselleştirilmelidir.
Yaşam düzenlemeleri ve mekanik önlemler
- Semptomu belirgin artıran dönüş, derin çömelme, baş üstü veya benzeri provokatif yükler geçici azaltılır.
- Tam istirahat yerine tolere edilen alternatif aktiviteler sürdürülür.
Fizik tedavi uygulamaları
- Hastanın ağrı düzeyi, hareket kısıtlılığı, kas gücü ve günlük yaşam ihtiyaçları değerlendirilerek kişiye özel fizik tedavi programı planlanabilir. Gerektiğinde ağrının azaltılması, hareketin desteklenmesi ve rehabilitasyona katılımın kolaylaştırılması amacıyla uygun fizik tedavi modalitelerinden yararlanılabilir.
Girişimsel uygulamalar
- İlaç tedavisi, aktivite düzenlemesi ve rehabilitasyonun yeterli olmadığı seçilmiş hastalarda girişimsel tedaviler değerlendirilebilir. Uygulanacak yöntem ve enjeksiyon içeriği; muayene bulguları, görüntüleme sonuçları, hastalığın evresi ve hastanın kişisel özelliklerine göre hekim tarafından belirlenir.
- Gerekli durumlarda hastaya uygun enjeksiyon seçilerek ultrason eşliğinde doğru hedefe nokta atışı uygulanabilir. Her hastaya aynı enjeksiyon veya girişim uygulanmaz; en uygun yöntem kişiye özel olarak seçilir.
Egzersiz ve rehabilitasyon
- Kuvvet, nöromüsküler kontrol, denge ve hareket kalitesi geliştirilir.
- Spora dönüş görevleri aşamalı olarak eklenir.
Cerrahi ne zaman gerekir?
Cerrahi çok seçilmiş, kronik ve doğrulanmış olgularda; kapsamlı konservatif tedavi başarısız olduğunda dekompresyon amacıyla düşünülebilir.
Sık Sorulan Sorular
İskiofemoral sıkışma sendromu görüntülemede görülürse mutlaka ameliyat gerekir mi?
Hayır. Cerrahi kararı semptom, muayene, fonksiyon ve rehabilitasyona yanıtla verilir.
Egzersiz durumu kötüleştirir mi?
Uygun dozda egzersiz çoğu hastada güvenlidir; provokatif yükler kademeli düzenlenir.
Enjeksiyon yapıyı onarır mı?
Genellikle hayır; çoğu enjeksiyon ağrı/inflamasyon kontrolü veya tanısal amaç taşır.
Spora ne zaman dönülür?
Ağrı, hareket, kuvvet, denge ve spora özgü testler yeterli olduğunda aşamalı dönülür.