Olekranon bursiti nedir?
Dirseğin arka ucundaki olekranon bursasının şişmesi ve irritasyonudur. Travmatik, mekanik, gut/romatizmal veya enfeksiyöz olabilir.
Belirtileri nelerdir?
- Dirsek arkasında belirgin şişlik
- Basıyla ağrı veya hassasiyet
- Enfeksiyonda kızarıklık ve sıcaklık
- Hareket çoğu kez korunur
- Bazen çok az ağrıyla yalnız şişlik
Nedenleri ve risk faktörleri
- Dirseği sert zemine dayama
- Doğrudan travma
- Cilt yarası
- Gut ve romatoid artrit
- Diyabet/bağışıklık baskılanması enfeksiyon riskini artırabilir
Ne zaman doktora başvurmalı?
- Ağrı birkaç hafta içinde belirgin azalmıyorsa, giderek artıyorsa veya günlük yaşam, uyku, iş ya da sporu kısıtlıyorsa değerlendirme uygundur.
- Belirgin travma sonrası şekil bozukluğu, üzerine basamama/kullanamama, yeni uyuşma veya güç kaybı varsa daha erken başvurulmalıdır.
Gecikmeden değerlendirilmesi gereken durum: Hızla artan kızarıklık, sıcaklık, ateş, akıntı veya bağışıklık baskılanması varsa aynı gün değerlendirme gerekir.
Tanı nasıl konur?
- Tanı çoğu kez muayene ile konur.
- USG bursadaki sıvıyı gösterebilir.
- Enfeksiyon veya kristal hastalığı şüphesinde aspirasyonla hücre sayımı, kültür ve kristal incelemesi yapılabilir.
- Kızarıklık-sıcaklık varsa septik bursit dışlanmalıdır.
Tedavi yöntemleri
Tedavi; yakınmanın süresi, şiddeti, muayene bulguları, aktivite düzeyi ve hastanın hedeflerine göre basamaklandırılır. Ağrı kesici veya antiinflamatuvar ilaçlar bazı hastalarda kullanılabilir; yaş, mide-böbrek-kalp hastalıkları, gebelik ve diğer ilaçlar nedeniyle ilaç seçimi hekim tarafından kişiselleştirilmelidir.
Yaşam düzenlemeleri ve mekanik önlemler
- Bursaya doğrudan bası ve tekrarlayıcı irritasyon azaltılır.
- Akut dönemde kısa süreli soğuk uygulama kullanılabilir.
- Cilt yarası, gut veya romatizmal hastalık gibi eşlik eden nedenler ele alınır.
Fizik tedavi uygulamaları
- Hastanın ağrı düzeyi, hareket kısıtlılığı, kas gücü ve günlük yaşam ihtiyaçları değerlendirilerek kişiye özel fizik tedavi programı planlanabilir. Gerektiğinde ağrının azaltılması, hareketin desteklenmesi ve rehabilitasyona katılımın kolaylaştırılması amacıyla uygun fizik tedavi modalitelerinden yararlanılabilir.
Girişimsel uygulamalar
- İlaç tedavisi, aktivite düzenlemesi ve rehabilitasyonun yeterli olmadığı seçilmiş hastalarda girişimsel tedaviler değerlendirilebilir. Uygulanacak yöntem ve enjeksiyon içeriği; muayene bulguları, görüntüleme sonuçları, hastalığın evresi ve hastanın kişisel özelliklerine göre hekim tarafından belirlenir.
- Gerekli durumlarda hastaya uygun enjeksiyon seçilerek ultrason eşliğinde doğru hedefe nokta atışı uygulanabilir. Her hastaya aynı enjeksiyon veya girişim uygulanmaz; en uygun yöntem kişiye özel olarak seçilir.
Egzersiz ve rehabilitasyon
- Ağrı yatıştıkça komşu kasların kuvvet ve dayanıklılığı kademeli artırılır.
- Bölgeye özgü hareket kontrolü ve fonksiyonel yükleme yapılır.
Cerrahi ne zaman gerekir?
Tekrarlayan, kronik ve işlevi bozan bursit veya tedaviye dirençli enfeksiyonda bursektomi gibi cerrahi yöntemler nadiren gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Olekranon bursiti neden tekrarlar?
Bası/yük devam ederse, altta yatan tendon-eklem sorunu düzelmezse veya sistemik hastalık varsa tekrarlayabilir.
Bursadaki sıvı mutlaka boşaltılır mı?
Hayır. Büyük, ağrılı veya tanısal gereklilik olan bursada aspirasyon düşünülür.
Enjeksiyon tedavisi herkese uygulanır mı?
Hayır. Enjeksiyon gereksinimi ve uygulanacak içerik; muayene, görüntüleme bulguları ve hastanın özelliklerine göre hekim tarafından kişiye özel belirlenir.
Bursit enfekte olabilir mi?
Evet. Kızarıklık, sıcaklık, ateş veya cilt yarası hızlı değerlendirme gerektirir.